Εκκλησία Αγίας Νεντέλια

Η Εκκλησία Αγίας Νεντέλια είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα θρησκευτικά μνημεία της Σόφιας και ουσιαστικό μέρος της πολιτιστικής και ιστορικής ταυτότητας της πόλης. Βρίσκεται στο ίδιο το κέντρο της βουλγαρικής πρωτεύουσας, σε κεντρική θέση σε μια πολυσύχναστη πλατεία, περιτριγυρισμένη από σημαντικά διοικητικά και εμπορικά κτίρια.

Η πρώτη γνωστή αναφορά στην εκκλησία χρονολογείται από το 1578, όταν ο Γερμανός περιηγητής Stephan Gerlach την κατέγραψε στη λίστα των εκκλησιών της Σόφιας. Τότε ήταν γνωστή με το ελληνικό όνομα «Κυριακή», που σημαίνει «του Κυρίου», συνδεδεμένη και με την «Κυριακή» ως ημέρα. Με τον καιρό, το όνομα εξελίχθηκε σε «Νεντέλια», συνδεδεμένο με την Αγία Νεντέλια στην τοπική παράδοση.

Η αρχική δομή πιστεύεται ότι χτίστηκε κατά τον Μεσαίωνα, με πέτρινα θεμέλια και ξύλινη υπερδομή. Κατά τη μακρά ιστορία της, η εκκλησία καταστράφηκε και ανακατασκευάστηκε πολλές φορές λόγω φυσικών καταστροφών και ιστορικών αναταραχών.

Μια σημαντική φάση στην ανάπτυξή της έλαβε χώρα τη δεκαετία του 1850, όταν η Μητρόπολη Σόφιας και η τοπική ενοριακή κοινότητα αποφάσισαν να κατασκευάσουν νέο μεγαλύτερο καθεδρικό ναό. Η κατασκευή ξεκίνησε το 1856 και ολοκληρώθηκε το 1863.

Μία από τις πιο τραγικές στιγμές στην ιστορία της εκκλησίας συνέβη στις 16 Απριλίου 1925. Κατά τη διάρκεια κηδείας που παρακολουθούσαν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, εξερράγη βόμβα στον νοτιοδυτικό τρούλο. Η έκρηξη προκάλεσε τεράστια καταστροφή, σκοτώνοντας 193 ανθρώπους και τραυματίζοντας περίπου 500. Αυτό το γεγονός παραμένει μια από τις πιο φονικές τρομοκρατικές επιθέσεις στη βουλγαρική ιστορία.

Μετά την επίθεση, η εκκλησία υπεβλήθη σε εκτεταμένη αποκατάσταση υπό την εποπτεία του αρχιτέκτονα Ν. Λάζαροβ. Η ανοικοδόμηση ξεκίνησε το 1927 και η εκκλησία επανακαθιερώθηκε επίσημα το 1933.