Αρχαία Ερείπια Σερδικής

Στο ίδιο το κέντρο της Σόφιας, κάτω από τους σύγχρονους δρόμους και τον σταθμό μετρό, βρίσκονται τα εκπληκτικά καλά διατηρημένα ερείπια της ρωμαϊκής πόλης Σερδική. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Μέγας είπε περίφημα: «Η Σερδική είναι η Ρώμη μου.» Τα ερείπια περιλαμβάνουν αρχαίους δρόμους, κτίρια, λουτρά και παλαιοχριστιανικές εκκλησίες, ορατά μέσα από γυάλινα δάπεδα και υπαίθριες εκθέσεις.

Το Αρχαίο Πολιτιστικό και Επικοινωνιακό Σύμπλεγμα «Σερδική» συγκεντρώνει χώρους με διαφορετικές λειτουργίες, χωρισμένους σε δύο ζώνες.

Η ζώνη «Largo», που βρίσκεται κάτω από την Πλατεία Ανεξαρτησίας, ενσωματώνει τις αποκαλυμμένες αρχαιολογικές δομές σε έναν χώρο για πολιτιστικές εκδηλώσεις. Εδώ οι επισκέπτες μπορούν να δουν τα κατάλοιπα ενός από τους δύο κύριους δρόμους της αρχαίας Σερδικής — τον decumanus maximus, που συνέδεε τις ανατολικές και δυτικές πύλες της πόλης. Νότια βρίσκεται ένα μεγάλο οικιστικό κτίριο που καταλαμβάνει ένα ολόκληρο insula (αρχαίο αστικό τετράγωνο). Μέσα σε αυτό υπήρχαν μικρά εμπορικά καταστήματα όπου κάτοικοι και ταξιδιώτες που περνούσαν αγόραζαν τρόφιμα και άλλα αγαθά. Κοντά στο οικιστικό κτίριο έχει δημιουργηθεί λαπιδάριο, που εκθέτει μνημεία από τη συλλογή του Εθνικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου με Μουσείο της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών.

Η ζώνη «Largo» περιλαμβάνει τρεις αίθουσες με διαφορετικούς σκοπούς: μία αίθουσα για διαλέξεις και συνέδρια· μία αίθουσα εκθέσεων με ελεύθερα προσβάσιμο σημείο πληροφόρησης· και μία αίθουσα για προσωρινές εκθέσεις. Στον θολωτό χώρο του συμπλέγματος φιλοξενούνται ποικίλες εκδηλώσεις: εκθέσεις, κλασικές και μοντέρνες συναυλίες, κινηματογραφικές παραγωγές, παραστάσεις και άλλα. Η ζώνη «Largo» είναι ελεύθερα προσβάσιμη καθημερινά από 7:00 έως 22:00.

Το δεύτερο τμήμα του συμπλέγματος περιλαμβάνει τα αποκαλυμμένα αρχαιολογικά κατάλοιπα κάτω από τη Λεωφόρο Knyaginya Maria Luiza. Οι ανασκαφές διεξήχθησαν μεταξύ 2010 και 2012 στο πλαίσιο της ανακατασκευής του κεντρικού αστικού χώρου της Σόφιας και της κατασκευής της δεύτερης γραμμής μετρό. Το σύμπλεγμα παρουσιάζει αρκετές insulae κατά μήκος των κύριων δρόμων της ρωμαϊκής πόλης. Σε έκταση 6.000 τ.μ. παρουσιάζονται τμήματα έξι δρόμων, δύο παλαιοχριστιανικές βασιλικές, θέρμες και πέντε κτίρια με οικιστικές και εμπορικές λειτουργίες.

Τα περισσότερα κτίρια είναι σημαντικού μεγέθους, εξοπλισμένα με δικά τους συστήματα θέρμανσης και λουτρά, και διακρίνονται για τον πλούσιο εσωτερικό διάκοσμο, που απεικονίζει την ευημερία της αστικής ελίτ της Σερδικής κατά την ακμή της (4ος–6ος αιώνας). Αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό είναι το ψηφιδωτό Felix, πλήρως διατηρημένο σε ένα από τα κτίρια. Μεγάλης σημασίας για την ιστορία της πόλης είναι τα κατάλοιπα της Επισκοπικής Βασιλικής του Πρωτογένη, όπου πιθανώς έλαβε χώρα η Σύνοδος της Σερδικής (343 μ.Χ.), καθώς και η κατοικία του Αρχιεπισκόπου Λεοντίου.